แผ่นดินไหว เกิดขึ้นอย่างไร

แผ่นดินไหว เป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ร้ายแรงมาก เมื่อมันเกิดขึ้นก่อให้เกิดการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินอย่างมหาศาล แผ่นดินไหวคือการสั่นสะเทือนของพื้นดิน เกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกซึ่งรุนแรงมากน้อย ตามการเคลื่อนตัวและแรงเสียดทาน แผ่นดินไหวมักเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาซึ่งเป็นการปรับสมดุลของเปลือกโลก บางครั้งเราอาจไม่รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน นักธรณีวิทยาเชื่อว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นบนโลกเราวันละ 1,000 ครั้ง แต่เป็นการสั่นไหวขนาดเล็กซึ่งเราแทบไม่รู้สึกเลย

แผ่นดินไหวมักเกิดขึ้นตามแนวรอยเลื่อนขนาดใหญ่ของเปลือกโลก ซึ่งมีมากในแถบมหาสมุทรแปซิฟิกซึ่งเป็นจุดที่เรียกว่า วงแหวนแห่งไฟ มักเกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้งและขนาดความรุนแรงตั้งแต่ ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่การเคลื่อนตัวของชั้นหินขนาดใหญ่และมีการเสียดสีแตกหักและการโอนถ่ายพลังงานมหาศาล ศูนย์กลางของแผ่นดินไหวนั้นมักเกิดขึ้นใต้จุดเปลือกโลกลึกลงไปหลายกิโลเมตร แผ่นดินไหวเกิดขึ้นได้ทั้งบนพื้นดินและใต้ทะเล ซึ่งการเกิดขึ้นใต้ทะเลก่อให้เกิดคลื่นสึนามิได้

แผ่นดินไหวเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติอย่างหนึ่งที่นักธรณีวิทยายังไม่สามารถทำนายการเกิดได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดได้ยากและไม่สามารถคำนวณได้เลยว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นเมื่อใด ซึ่งภายใต้โลกของเราเป็นชั้นของความร้อนและลาวาจำนวนมาก ความร้อนที่สะสมอยู่ใต้โลกนั้นในบริเวณใดบริเวณหนึ่งตามจุดรอยเลื่อนนั้นอาจมีการสะสมพลังงานใต้พื้นโลก ที่เรียกว่าความเครียด เมื่อความร้อนสะสมมากขึ้นก็จะถูกปลดปล่อยออกมา การวัดแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวโดยเริ่มแรกถูกตั้งชื่อการวัดแบบโมเมนต์ ซึ่งถูกปรับระดับเป็นตัวเลข ต่อมาจึงวัดระดับเป็นมาตราริกเตอร์ แต่มาตรานี้เป็นมาตราท้องถิ่นจึงมีการตั้งมาตราแบบสากลว่า แมกนิจูด ในปัจจุบัน

 

 

 

เดอะบิ๊กวัน หรือ รอยเลื่อนซานแอนเดรส

บนโลกมีรอยเลื่อนที่มีพลังอยู่มากมาย ซึ่งรอยเลื่อนนั้นจะมีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวที่รุนแรงซึ่งรอยเลื่อนดังกล่าวกระจายอยู่มากในพื้นที่ต่างๆทั่วโลก โดยเฉพาะตามแนวรอยเลื่อนรอบมหาสมุทรแปซิฟิก มีรอยเลื่อนที่มีชื่อเสียงมากบนโลก และหนึ่งในนั้นคือ รอยเลื่อนซานแอนเดรส (San Andreas Fault) รอยเลื่อนขนาดใหญ่ที่มีพลังมากและมีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงในอนาคต

รอยเลื่อนซานแอนเดรส (San Andreas Fault) หรือ เดอะบิ๊กวัน เป็นรอยเลื่อนขนาดใหญ่และยังมีพลังมากตั้งอยู่บริเวณตะวันตกของสหรัฐอเมริกา พาดผ่านรัฐแคลิฟอร์เนีย ที่มีใหญ่ต่างๆ เช่น ลองแองเจอลิส, ซานฟรานซิสโก, ซานดิเอโก รอยเลื่อนซานแอนเดรสเป็นรอยเลื่อนที่ค้นพบโดย ศาสตราจารย์แอดรูว์ ลอว์สัน นักธรณีวิทยาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ในปี ค.ศ. 1895 รอยเลื่อนนี้พาดผ่านด้วยความยาว 1,300 กิโลเมตร รอยเลื่อนซานแอนเดรส เกิดขึ้นโดยแผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกและแผ่นเปลือกโลกอเมริกาเหนือชนกันและมีการเคลื่อนที่สวนทางกัน ซึ่งการเกิดแผ่นดินไหวตามรอยเลื่อนซานแอนเดรสจะเป็นแผ่นดินไหวแบบแนวราบ ซึ่งเกิดแผ่นดินไหวนี้เกิดขึ้นทุกวันซึ่งในระดับ 0 – 2 แมกนิจูดซึ่งอยู่ในระดับเบามากจนไม่รู้สึก

ซานแอนเดรส หรือ เดอะบิ๊กวัน เคยเกิดการสั่นสะเทือนรุนแรงในอดีตหลายครั้ง อย่างเช่น การเกิดแผ่นดินไหวในเมือง ซานฟรานซิสโก เมื่อวันที่ 18 เมษายน ปี 1906 ซึ่งรอยเลื่อนซานแอนเดรสพาดในจุดใต้ทะเลพอดี แผ่นดินไหวขนาด 7.8 แมกนิจูดในช่วงเช้าทำให้เกิดความเสียหายอย่างมากในเมืองและเกิดเพลิงไหม้ครั้งรุนแรงที่สุดของเมือง โชคที่แผ่นดินไหวเกิดในแนวราบทำให้ไม่มีการเกิดสึนามิ